Wat is de ILT?
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) valt onder het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en voert toezicht uit op het omgevingsrecht, het transport van gevaarlijke stoffen, de scheepvaart, luchtvaart, spoor en arbeidsveiligheid op zee. Voor afvalbeheerders is vooral het toezicht op gevaarlijke stoffen en afvalstoffen relevant.
De ILT controleert of bedrijven die gevaarlijk afval produceren, vervoeren, opslaan of verwerken, zich houden aan wet- en regelgeving. Dat gebeurt via inspecties op locatie, documentcontroles, wegcontroles, vrachtcontroles en onderzoek naar meldingen en incidenten.
Waar controleert de ILT op bij gevaarlijk afval?
De ILT kijkt niet alleen naar het afval zelf, maar naar de hele keten: van ontstaan en registratie tot transport, verwerking en eindbestemming. De belangrijkste controleonderwerpen zijn:
- Juiste indeling en Euralcode op de begeleidingsbrief
- Volledigheid en juistheid van begeleidingsbrieven
- Registratie en melding in het Landelijk Meldpunt Afvalstoffen (LMA)
- VIHB-registratie van inzamelaars en verwerkers
- Naleving van ADR/VGS bij wegtransport
- Correcte verpakking, etikettering en oranje borden
- Bewaarplicht van documenten en afvalstoffenregistratie
- Vergunningplichtige opslag of bewerking volgens het Bal
- Illegale export, dumpingen en fraude met afvalstromen
Bevoegdheden van de ILT
Inspecteurs van de ILT hebben uitgebreide bevoegdheden. Ze mogen bedrijfsterreinen betreden, documenten opvragen, monsters nemen, vrachtwagens aanhouden, rijbewijzen en certificaten inzien en vragen stellen aan chauffeurs, medewerkers en leidinggevenden. Weigering of tegenwerking kan op zichzelf al een strafbaar feit zijn.
Bij overtredingen kan de ILT bestuurlijke maatregelen nemen, zoals een boete, last onder dwangsom, aanwijzing of stillegging van activiteiten. Bij ernstige opzet of grove nalatigheid, bijvoorbeeld bij illegale stort, fraude met documenten of vervoer zonder vergunning, wordt strafrechtelijke vervolging ingezet.
Sancties en boetes
De hoogte van een boete hangt af van de ernst van de overtreding, het voordeel dat een bedrijf heeft behaald en of er sprake is van herhaald gedrag. Voor gevaarlijk afval kunnen de bedragen snel oplopen. Een verkeerde Euralcode, ontbrekende begeleidingsbrief of transport zonder juiste vergunningen kan al leiden tot een forse bestuurlijke boete.
Naast boetes kan de ILT ook publicatie van de sanctie op de eigen website plaatsen. Dat kan reputatieschade opleveren en wordt vaak door opdrachtgevers, verzekeraars en toezichthouders gezien. Goede administratie en zorgvuldig afvalbeheer zijn daarom ook een risicobeperkende maatregel.
ILT en samenwerking in de keten
De ILT werkt samen met andere diensten zoals de Omgevingsdienst, politie, douane, Rijkswaterstaat, de Inspectie SZW en het Openbaar Ministerie. Bij grootschalige fraude, illegale export of milieudelicten worden vaak meerdere instanties betrokken. Dat maakt dat een kleine afwijking in de papieren al een aanleiding kan zijn voor een breder onderzoek.
Voor bedrijven is het advies om de keten zorgvuldig op te bouwen: kies gecertificeerde en geregistreerde partners, vraag bewijsstukken op en bewaar alles minimaal vijf jaar. Een goed afvalstoffendossier is de beste verdediging bij een controle.
- Controleer vooraf de VIHB-status van elke nieuwe inzamelaar of verwerker
- Zorg dat begeleidingsbrieven volledig en correct zijn ingevuld
- Meld ontvangst en afgifte tijdig en correct in het LMA
- Bewaar analyses, verwerkingsbewijzen en vervoersdocumenten
- Train medewerkers die afval accepteren, laden of vervoeren
- Neem contact op bij twijfel over classificatie, verpakking of verwerking
Meer informatie
Praktische hulp nodig?
Vraag via het contactformulier advies aan voor uw specifieke situatie.